آموزش استفاده از هوش مصنوعی بدون نیاز به اینترنت (مناسب شرایط قطع اینترنت)

با قطع شدن اینترنت بین‌الملل، بسیاری از سرویس‌های خارجی از جمله وب‌سایت‌های هوش مصنوعی نیز از دسترس خارج شدند. از طرفی سرویس‌های هوش مصنوعی داخلی نیز با وجود نیاز به خرید اشتراک، توانایی رفع نیازهای کاربران را ندارند. از همین جهت بر آن شدیم که به شما نحوه استفاده از هوش مصنوعی را به صورت آفلاین و تنها با یکبار دانلود چند گیگ فایل آموزش دهیم.

نیاز به کامپیوتر نسبتاً مدرن

در ابتدا باید گفت که برای استفاده از هوش مصنوعی رایگان و آفلاین، حتماً باید به یک سیستم ویندوزی نسبتاً مدرن با ظرفیت رم حداقل 16 گیگابایت دسترسی داشته باشید چرا که این روش، منابع بسیاری را از سیستم اشغال می‌کند و سخت‌افزارهای گوشی در حال حاضر توانایی تامین آن‌ها را ندارند.

البته این بدین معنا نیست که استفاده از این روش روی سیستم‌های کمی ضعیف‌تر غیرممکن است، اما احتمالاً با مشکلاتی نظیر لگ‌زدن و  کرش کردن مواجه خواهید شد.

سیستم پیشنهادی

سیستم پیشنهادی این نرم‌افزار به این صورت زیر اعلام شده است:

• سیستم عامل: ویندوز 10 یا 11
• پردازنده: حداقل 8 هسته‌ای (اینتل Core i7 یا Ryzen 7)
• حافظه رم: حداقل 16 گیگابایت
• حافظه گرافیک (اختیاری): حداقل 8 گیگابایت حافظه VRAM

البته بررسی‌های ما در درنا پی سی مگ نشان داده که با پردازنده‌ای ضعیف‌تر (Core i5 1235U) نیز قابل استفاده است.

بدیهی است که در صورتی که سیستم مورد استفاده از موارد بالا قدرتمندتر باشد، این نرم‌افزار بهتر و سریع‌تر عمل می‌کند و در صورتی که ضعیف‌تر باشد، کُندتر.

دانلود نرم‌افزار با اینترنت داخلی

برای استفاده از هوش مصنوعی آفلاین، در ابتدا شما به دانلود نرم‌افزار Ollama نیاز دارید که در واقع یک اجرا کننده مدل‌های هوش‌ مصنوعی به صورت آفلاین است. نسخه 0.13.5 این نرم‌افزار به راحتی در چندین وب‌سایت ایرانی داخلی به صورت رایگان با حجم تقریبی 1.5 گیگابایت قابل دانلود است.

پس از دانلود این نرم‌افزار، می‌توان آن را به راحتی نصب کرد، اما اگر با خطایی مواجه شدید، می‌توانید در بخش نظرات همین مطلب، آن را مطرح کنید.

دانلود مدل‌های هوش مصنوعی

اکنون به مرحله بعدی رسیده‌ایم؛ جایی که باید مدل‌ مورد نظر خود را برای اضافه کردن آن به نرم‌افزار دانلود کنید. بر اساس بررسی‌های ما، در حال حاضر سه مدل زیر برای دانلود از طریق وب‌سایت‌های داخلی در دسترس است که همگی به صورت آفلاین قابل اجرا هستند:

• مدل Gemma 3 : 12b از گوگل با حجم تقریبی 7.4 گیگابایت (پیشنهادی)
• مدل DeepSeek-R1 : 14b با حجم تقریبی 8.4 گیگابایت
• مدل Qwen 3 : 14b با حجم تقریبی 8.6 گیگابایت

نکته مهم: شما تنها امکان نصب یک مدل را در یک زمان دارید، امکان استفاده دو مدل به صورت هم‌زمان وجود ندارد. اما در ادامه، ترفندی برای سوئیچ کردن دستی به شما آموزش داده خواهد شد.

نصب مدل‌های هوش مصنوعی و راه‌اندازی

پس از دانلود این مدل‌ها که معمولاً به صورت پارت‌های جداگانه هستند، آن‌ها را از حالت فشرده خارج کنید و سپس به درون پوشه ایجاد شده آن‌ها بروید تا با دو پوشه blob و  manifests مواجه شوید.

اکنون برای استفاده از این مدل‌ها دو روش وجود دارد که ما هر دوی آن‌ها را برای شما توضیح خواهیم داد، اما پیشنهاد می‌شود روش اول که ساده‌تر و تست شده است را استفاده کنید:

روش اول (پیشنهادی):

نرم‌افزار Ollama را اجرا کنید و از سمت چپ آن، وارد تنظیمات آن شوید. (درصورتی که گزینه تنظیمات را مشاهده نمی‌کنید، روی آیکون  مستطیل شکل سمت چپ، کلیک کنید و سپس Setting را بزنید)

سپس از وسط پنجره جدید، روی گزینه Browse از بخش Model Location کیک کنید و در پنجره جدید باز شده، به مسیری که حاوی فولدرهای blob و  manifests است بروید و آن را انتخاب کنید.

اکنون در لیست مدل‌های قابل انتخاب در صفحه چت، مشاهده خواهید کرد که مدل نصب شده شما پدیدار می‌شود و چت‌بات شما آماده استفاده است.

روش دوم:

این روش که معمولاً در سایت‌های دانلود نرم‌افزار نیز معرفی شده، کمی پیچیده‌تر است و برای نصب مدل‌ها، باید پس از بستن کامل نرم‌افزار (از قسمت Tray کنار ساعت) فولدرهای blob و  manifests را در مسیر پیش‌فرض نرم‌افزار یعنی آدرس زیر کپی کنید:

%HOMEPATH%\.ollama\models

سپس از صفحه چت‌بات نرم‌افزار از لیست مدل‌ها، مدل نصب شده را انتخاب و استفاده کنید.

ترفند استفاده از چند مدل

در حال حاضر، نرم‌افزار امکان استفاده از تنها یک مدل آفلاین را به شما می‌دهد، اما شما با استفاده از این ترفند، می‌توانید به صورت دستی، بین چند مدل سوئیچ کنید.

برای این کار کافیست که مدل‌های مختلف خود را در فولدرهای جداگانه با نام‌های مختلف قرار دهید. برای مثال دو مدل Deepseek و Gemma هر مدل با پوشه‌ای به نام خود که در هر کدام، دو پوشه blob و manifests قرار دارند.

اکنون برای استفاده از هر کدام، شما باید همانند روش اول، از طریق خود نرم‌افزار به تنظیمات بروید، و آدرس هر کدام را که میخواهید انتخاب کنید. بدین صورت شما امکان استفاده از مدل‌های مختلف را خواهید داشت.

چند نکته مهم

استفاده از این نرم‌افزار، همانطور که در بالا گفته شد، نیازمند منابع سیستم بالایی است و بر اساس بررسی‌های ما، روی یک لپ‌تاپ با ویندوز 11، پردازنده Core i5-1235U، رم 24 گیگابایت و بدون داشتن گرافیک مجزا، حدوداً 9.4 گیگابایت از حافظه رم را هنگام پاسخ دادن مصرف می‌کرد. بنابر این پیشنهاد می‌شود از باز کردن نرم‌افزارهای سنگین هنگام استفاده از آن خودداری کنید و یا حداقل پروژه‌های مهم خود را ذخیره کنید.

نکته دوم، سرعت بسیار پایین پاسخگویی مدل‌هاست. این نرم‌افزار همانطور که در بالا گفته شد، بسته به قدرت سیستم و سخت‌افزار شما، سرعت مختلفی دارد. برای مثال در بررسی ما، یک پاسخ 660 کلمه‌ای از مدل Gemma روی سیستم قید شده در بالا، حدوداً 12 دقیقه زمان برد که در مقایسه با تجربه وب‌سایت‌های مشهور نظیر Gemini، Grok، ChatGPT یا حتی DeepSeek، زمان بسیار زیادی است.

اما با این وجود، با توجه به اینکه این نرم‌افزار به صورت رایگان و آفلاین اجرا شده است و فعلاً ابزارهای آنلاین در دسترس نیستند، به نظر ارزش منتظر ماندن برای دریافت پاسخ کامل را دارد. ضمن اینکه اکنون علت بحران جهانی حافظه رم را بهتر درک می‌کنیم!

نکته آخر نیز به احتمال عدم کارکردن برخی مدل‌ها مربوط می‌شود. در بررسی ما، پس از نصب و دانلود مدل DeepSeek-R1 : 14b، با وجود شناسایی شدن این مدل توسط نرم‌افزار، اجرای آن ناموفق بود و پاسخی از سوی آن دریافت نمی‌شد. اما با نصب مدل دوم یعنی Gemma 3 : 12b، نرم‌افزار بدون مشکل راه‌اندازی شد.

جمع‌بندی

در نهایت باید گفت که با توجه به وضعیت کنونی اینترنت کشور و عدم امکان استفاده از سرویس‌های هوش‌مصنوعی، با وجود سرعت پایین، این ابزار، می‌تواند گوشه‌ای از مشکلات عدم دسترسی به چت‌بات‌های هوش مصنوعی را حداقل در موارد متنی و تشریحی جبران کند.

امیدواریم این مطلب برای شما مفید بوده باشد و توانسته باشیم که گره‌ای اگرچه کوچک از مشکلات شما در زمان قطعی اینترنت را باز کرده باشیم. همچنین درنا پی سی مگ همانند همیشه در بخش نظرات، میزبان سوالات شما در مورد مطلب است و اگر در مراحل نصب یا اجرای این نرم‌افزار به مشکل برخوردید، حتماً آن را با ما مطرح کنید.